Reklama na stronie English Academy, dowiedz się więcej
tel. 796 352 084 zobacz szczegóły reklamy

Promocja lekcji przez Skype - fachowa i szybka nauka

zobacz szczegóły, wypełnij formularz - oddzwonimy

Causative 'Have'




CAUSATIVE HAVE


Użycie i forma

1. have (sth) done

Causative have jest konstrukcją używaną w szczególności (choć nie zawsze, o czym mowa w punkcie drugim i trzecim) w sytuacji, w której chcemy odnieść się do faktu wykonania danej czynnośći, jednak bez bezpośredniego identyfikowania jej sprawcy. Czynność ta jest wykonana na zlecenie podmiotu, które jednak nie bierze w niej udziału:


Yesterday Jane finally had her apartment renovated.


Przeanalizujmy wszystkie elementy tego zdania i ich funkcje:

Jane – odnosi się do osoby, która jest związana z dalej wspomniają czynnością, jednak co istotne, to nie ona jest jej sprawcą (!)

her apartment – odnosi się z kolei do obiektu, który jest bezpośrednio dotknięty przez daną czynność

renovated – 3 forma czasownika (past participle) odnosząca się do wykonanej akcji



Suprisingly, she has had her car repaired already.

subject causative have object past participle



Zwróćmy uwagę, że w zdaniu zawierającym causative have i czasownik w formie past participle wykonawca czynności jest pominięty. Dzieje się tak ze względu na dwie rzeczy: po pierwsze nie jest on istotny dla przebiegu konwersacji i zrozumienia wypowiedzi, liczy się sama czynność; po drugie osoba wykonawcy wynika jasno z kontekstu (w zdaniu powyższym jest nim bliżej nieokreślony mechanik).

Causative have funkcjonuje we wszystkich czasach gramatycznych. Oczywiście forma czasownika HAVE będzie adekwatna do użytego czasu, jednak konstrukcja ta zawsze będzie się składała z następujących elementów:


I will have my hair cut tomorrow.

subject causative have object past participle


Dla podmiotu istotne jest jedynie przekazanie informacji dotyczącej tego, że jutro jego/jej włosy zostaną ścięte.


Należy pamiętać, że causative have tyczy się nie tylko sytuacji, w których podmiot jest inicjatorem/zleceniodawcom danej czynności, ale też takich, w których jego własność czy obiekt bezpośrednio z nim związany jest dotknięty przez czyjeś działanie niezależnie od jego woli (!):


Mark and Janet had their car stolen in broad daylight.

subject causative have object past participle



We had our property evaluated at 50.000$ .

subject causative have object past participle



casual/informal speech

Causative have może być zastąpione czasownikiem GET – zdanie staje się wtedy mniej formalne, lecz znaczenie pozostaje zasadniczo niezmienione.


You look awfully, get these trousers cleaned! (=go to the dry-cleaner’s)

Should I get your trousers cleaned? (=should I take them to the dry-cleaner’s?)


2. have (sth) done by (sb)

Causative have może również występować w zdaniu, w którym wykonawca czynności jest wspomniany. Wprowadza się go poprzez zastosowanie przyimka BY.


We will certainly have our plan rejected by the board if we don’t change some things.

We have had our tires slashed by hooligans and have to replace them.


W zdaniu pierwszym wykonawcom jest the board (rada/zarząd orzucający plan), natomiast w drugim hooligans.


3. have (sb) do (sth)

Causative have może zostać również użyte w sytuacji, w której zaznaczamy, iż na nasze zlecenie/prośbę czy też na wskutek naszych działań dana osoba wykonała określoną czynność. W tym wypadku podmiot (subject) jest inicjatorem, osobą motywującą (motivator) w określony sposób drugą osobę (doer/performer of the action) do zrobienia czegoś.


They have John mow their lawn every week.

subject/motivator causative have doer bare infinitive object


Ze zdania wynika, iż dana grupa osób prawdopodobnie płaci Johnowi, który w zamian na ich prośbę regularnie kosi ich trawnik.

Co istotne, czasownik odnoszący się do wykonanej czynności będzie występował w formie podstawowej (bare infinitive), a nie jak to było wcześniej, w formie past participle.


I will have Marry write that essay for you.

subject/motivator causative have doer bare infinitive object


Co przetłumaczyć by można na: Poproszę Marry, żeby napisała ten esej dla ciebie.


Czasownikiem spełniającym podobną funkcję jest MAKE. Z tą różnicą, że jest on zdecydowanie bardziej emfatyczny; możnaby powiedzieć, że stanowi on pomost pomiędzy HAVE i FORCE (zmusić), jednak to też zależeć będzie od kontekstu. Struktura pozostaje bez zmian:


I will make you beg for mercy.

subject/motivator causative make doer bare infinitive object


You cannot make me leave it’s my house!.

subject/motivator causative make doer bare infinitive complement


IN BRITISH ENGLISH ONLY:

4. Get (sb) to do (sth)

Jeśli chcemy podkreślić fakt, iż to nasze usilne działania skłoniły kogoś do wykonania danej czynności, w miejsce HAVE używamy GET, natomiast czasownik zmienia formę na infinitive (to do sth). Spójrzmy na poniższy przykład:


After much insistence on my part, I finally got him to pay for what he had damaged.


W zdaniu tym uwydatniamy fakt, że nakłonienie do zapłaty wymagało wiele wysiłku i że to nasz wkład doprowadził ostatecznie do wykonania tej czynności.


I think it will take a few hours of convincing before I get them to change their minds.


Oto jak wygląda struktura gramatyczna dwóch powyższych zdań:


I got him to pay what he had damaged

subject/motivator causative get doer infinitive object


I get them to change their minds.

subject/motivator causative get doer infinitive object


UWAGA:

Większość źródeł traktuje causative verbs (make, have, get) jako niemal równoznaczne i w wielu sytuacjach wymienne, szczególnie jeśli chodzi o amerykański angielski. Warto jednak wziąć pod uwagę powyższe niuanse różniące ich formy i zastosowania.